على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3855

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

وزان ( vez n ) وازن موازنة و وزانا . ر . موازنة . وزان ( vazz n ) ص . ع . آنكه مىسنگد و وزن مىكند . وزانة ( vaz nat ) م . ع . وزن فلان وزانة ( از باب كرم ) : خردمند و سنجيده عقل گرديد و محكم راى شد فلان . و وزن الشئ : سنگين گرديد آن چيز . وزاوزة ( voz vezat ) ا . ع . مرد سبك و چست و چالاك . و مردى كه در رفتن سرين خود را مىجنباند . وزر ( vazr ) م . ع . وزر الثلمة وزرا ( از باب ضرب ) : بند كرد رخنه را . و وزر الرجل فلانا : چيره شد آن مرد بر فلان و غالب آمد . و وزر ( مجهولا ) : بگناه گرفتار شد . رزر ( vazr ) و ( vezr ) م . ع . وزر وزرا و وزرا وزرة ( از باب ضرب و سمع ) : بزه‌مند گرديد . و وزر ( مجهولا ) كذلك . وزر ( vezr ) ا . ع . بزه و گناه . و گرانى و ثقل . و آنچه بر پشت بردارند . و سلاح و بار گران . و پشتواره جامه . ج : اوزار . وزر ( vezr ) م . ع . وزره وزرا ( از باب ضرب ) : بر پشت برداشت آن را . وزر ( vezr ) ا . پ . مأخوذ از تازى - بار گران و نكبت و و بال و گناه . وزر ( vazar ) ا . ع . كوه بلند . و پناه جاى و ملجأ و معقل . وزرا ( vozar ) ا . پ . مأخوذ از تازى - وزيران و دستوران . وزراء ( vozar ' ) ع . ج . وزير . وزرات ( vezr t ) و ( vezer t ) و ( vezar t ) ع . ج . وزرة . وزرانتن ( vazr netan ) ف ل . پ . بلغت زند و پازند : رفتن . وزرة ( vezrat ) ا . ع . قسمى از كساء صغير . ج : وزرات ( vezr t ) و ( vezer t ) و ( vezar t ) . يق : فلان لبس الوزرة . وزرك ( vozorg ) ص . پ . بزرك . وزش ( vazec ) پ . ح م . وزيدن ا . جريان باد . وزع ( vaz ' ) م . ع . وزعه عن الامر وزعا و وزوعا ( از باب فتح ) : بازداشت او را از آن كار و منع نمود . و وزعت الجيش : فراهم آوردم اول و آخر آن لشكر را و نگاهداشتم اول آن لشكر را بر آخر . قوله تعالى : فَهُمْ يُوزَعُونَ * . و نيز وزوع : ورغلانيدن . وزعة ( vaza'at ) ع . ج . وازع . وزغ ( vazq ) م . ع . وزغت الناقة ببولها وزغا ( از باب ضرب ) : كم‌كم كميز انداخت آن ماده شتر . وزغ ( vazaq ) ا . پ . غوك و بزغ و وزك و پزغ و غچموك و ضفدغ و قرباغه . و نوعى از چلپاسه كه عقرب را فرو مىبرد و گويند گوشت وى زهرست . وزغ ( vazaq ) ا . ع . سام ابرص و يا جمع وزغة مىباشد . و نيز وزغ : لرزه و رعشه . و مرد بيمار برجاى مانده . و مرد فاسد رذل . و مرد ضعيف . ج : اوزاغ . وزغان ( vezq n ) ع . ج . وزغة . وزغة ( vazaqat ) ا . ع . سام ابرص . ج : وزغ و اوزاغ و وزغان و وزاغ وازغان . و نيز وزغة : مونث وزغ يعنى سام ابرص ماده . وزغشت ( vazqact ) ا . پ . نام گياهى . وزغه ( vazaqe ) ا . پ . مأخوذ از تازى - نوعى از چلپاسه كه بتازى سام ابرص گويند . وزف ( vazf ) م . ع . وزف وزفا و وزيفا ( از باب ضرب ) : بشتافت . و قرى قوله تعالى : فَأَقْبَلُوا إِلَيْهِ يَزِفُّونَ . و وزف فلانا : شتابانيد فلان را ( لازم و متعدى ) . وزق ( vazaq ) ا . پ . غوك و قرباغه . و خوليجان و نى شيرين . وزك ( vazk ) م . ع . وزكت المراة وزكا ( از باب ضرب ) : شتافت آن زن و يا برفتار زشت رفت . و وزكت عند الجماع : نرمى و فروهشتگى كرد در مجامعت . وزك ( vazak ) ا . پ . وزغ و غوك و چلپاسه . و رومال . و يك قسم درختى كه هرگز بار ندهد و پده نيز گويند و بتازى غرب خوانند . وزم ( vazm ) ا . ع . دستهء سبزى . و مقدار و اندازه . و امرى كه در موقع و وقت خود آيد . و گوشتى كه عقاب در آشيانهء خود جمع مىكند . وزم ( vazm ) م . ع . گزاردن وام . و چيز اندك را به مثل خود جمع كردن . و رخنه كردن در چيزى . و در شبانه‌روزى يك بار خوردن . و الفعل من ضرب . وزمة ( vazmat ) ا . ع . اندازه و مقدار . و يك بار خوردن در شبانه روز . و يك دستهء سبزى . وزمة ( vazmat ) م . ع . وزم فلان فى ماله ( مجهولا ) وزمة : اندكى زيان رسيد در مال فلان . و نيز وزمة : به روى در افتادن در خوردن .